Bài Dạ Cổ đêm khuya

Mấy ngày nay trời bắt đầu vào mùa mưa. Những cơn mưa rả rích gõ nhịp trên mái nhà thôi thúc nỗi nhớ quê da diết. Hai chúng tôi đến Bạc Liêu trong một chiều mưa tầm tã. Nhưng hạt mưa như quất vào mặt, vào mắt, làm dạt cả những chiếc xe đang lầm lũi chạy trên đường. Chúng tôi như hai kẻ lữ hành phiêu bạt nơi đất khách, mang mang nỗi nhớ quê nhà. Cơn mưa ngày càng nặng hạt, nửa như thách thức, nửa như níu kéo lữ khách dừng chân một đêm để thưởng thức hương vị ngày xưa còn vang vọng…
Lang thang trên đường thị xã, chúng tôi quyết định đến trọ tại khách sạn Công Tử Bạc Liêu. Trời Bạc Liêu và khuya sẽ lạnh, cơn mưa cũng ngừng thôi thúc lòng kẻ lãng du. Tuy nhiên, chính nơi này khơi gợi lại trong tôi một niềm hoài vọng cố hương, về ngôi nhà vị công tử nổi tiếng một thời. Trời Bạc Liêu mù mịt mưa, đêm Bạc Liêu đèn vàng heo hút. Không khí lãng đãng vắng lặng làm se lạnh thêm bao nỗi niềm hoài mong. Chúng tôi dạo bước trên từng con phố nhỏ để tận hưởng không khí của một tỉnh lỵ miền Tây về đêm. Huyền diệu làm sao, mà cũng mơ hồ làm sao! Lâu lắm rồi chúng tôi không được thấy hình ảnh các chị, các mẹ với đòn gánh trên vai và tiếng rao vang vọng trong đêm vắng. Cũng lâu lắm rồi chúng tôi không thấy các ghe chài cặp bến tá túc qua đêm dưới dạ cầu với ngọn đèn dầu leo lét… Thì ra, tất cả đều có ở chốn này và Bạc Liêu ngày không khác lắm Bạc Liêu 10 năm trước. Cũng con đường này, cũng những gánh hàng rong, những đôi vai còng tảo tần hôm sớm và những ghe hàng neo đậu hững hờ dưới dạ cầu. Chợt chạnh lòng khi nhận ra Bạc Liêu còn nghèo quá! Tốc độ phát triển kinh tế vẫn chưa được là bao, thậm chí với Cà Mau – “người anh em song sinh với mình” – Bạc Liêu cũng còn khá khiêm nhường. Những dãy phố nhà cũ kỹ vẫn chưa thay mới, những con đường được tu sửa nhưng vẫn chưa hoàn thiện… Bước đường phấn đấu lên thành phố của tỉnh lỵ vùng xa này, xem ra còn lắm gian truân.
“Đêm Gành Hào nghe Dạ cổ Hoài Lang”, là bài hát mà chúng tôi nghe văng vẳng từ chiếc thuyền neo ở bến sông. Chúng tôi bắt chuyện và được chủ ghe mời xuống uống trà. Trời đêm lạnh. Đường đêm vắng. Và cũng đã ngớt tiếng rao đêm. Ly trà nóng như lời ủi an lòng lữ khách và cả lòng người chủ ghe nghèo khó. Anh là Thạch Nôm, người Khmer, không có đất canh tác nên sống kiếp thương hồ lang bạt qua các vùng sông nước Cửu Long. Trước đây, anh và vợ cùng buôn bán hàng rong trên sông. Gần đây được người bạn chỉ cách đánh siệp, nên cuộc sống đỡ vất vả hơn. Sáng sớm anh ra biển siệp tôm khi con nước tràn bãi cát, còn chị thì vẫn buôn bán trên sông. Mỗi ngày anh chị kiếm được khoảng trăm ngàn, vẫn eo hẹp trong thời buổi giá cả thị trường tăng chóng mặt. “May mà chúng tôi chưa có con, nếu có không biết nuôi chúng ra sao, học hành thế nào!” – anh mủi lòng tâm sự.
Đã quá nửa đêm, chúng tôi giã từ. Anh hẹn chúng tôi sáng ra biển, xem cách đánh siệp. Chúng tôi gật đầu. Sự lưu luyện vẫn còn hiện rõ trên ánh mắt của người dân chài. Chúng tôi bước đi, bỏ lại sau lưng ghe chài và những kiếp người bé mọn, nổi trôi theo dòng nước. Bài Dạ Cổ đêm khuya như còn vọng theo bước chân chúng tôi. Quay về khách sạn, lòng tôi đọng lại nỗi niềm bâng khuâng khó tả, vừa mơ hồ vừa thương cảm cho số phận con người nhỏ nhoi…
Buổi sáng Bạc Liêu bình yên. Trời không mưa, nắng trong và mát dịu. Tôi dậy rất sớm để đón nhận không khí đầu tiên của ngày. 7 giờ sáng, đường phố nhiều xe và dòng người tấp nập. Cảm giác vắng lặng, lẻ loi tan biến. Nhưng hình ảnh Bạc Liêu khó nhọc vẫn còn nguyên đâu đó trên những đôi vai trĩu nặng gánh hàng rong và những ngôi chợ tự phát nhỏ xíu ở gần các khu dân cư.
Chúng tôi chạy xe từ khách sạn Công Tử Bạc Liêu ra biển khoảng 8 cây số, cảm nhận cái mát lạnh của gió biển thổi dạt dào và êm dịu. Nước biển Bạc Liêu không trong xanh như biển Vũng Tàu, Nha Trang mà đục ngầu một màu phù sa bồi đắp. Ở ngoài biển, người ta xây dựng khu nhà nghỉ mát thật lộng lẫy và hoành tráng. Chiếc cầu nối đất liền ra đến nhà mát có chiều dài hơn trăm mét và trông rất nên thơ. Còn có một nhà hàng phục vụ đặc sản biển Bạc Liêu như cua, tôm, vọp, ghẹ, nghêu, sò… Nếu chỉ mới nhìn ngôi nhà mát và nhà hàng thủy sản mà chưa có một đêm lang thang trên phố, chắc bạn sẽ nghĩ rằng Bạc Liêu giàu có lắm. Tuy nhiên, đó cũng là tín hiệu đáng mừng cho một tỉnh lỵ vùng xa, vì ngày nay du lịch Bạc Liêu được đầu tư với doanh thu cũng khá cao. Một chút an ủi lòng kẻ lãng du…
Trên vành đai biển Bạc Liêu, anh Thạch Nôm vẫn ngồi cùng mấy người bạn với bộ siệp để đợi con nước lớn. Gió biển mang theo hương phù sa thấm đẫm lòng người dân nơi đây chất hào sảng đặc trưng không nơi nào có được. Siệp là công cụ đánh bắt tôm cá trên bãi biển, giống như người ta đẩy te. Có điều, đẩy te phải dùng ghe thuyền có động cơ, còn đánh siệp thì chỉ cần một người. Cuộc mưu sinh thật vất vả với những người gắn bó đời mình với vận may rủi của biển khơi! May mắn ngày trời yên gió lặng thì kiếm được gần trăm ngàn, nhưng những ngày biển động, không đánh siệp được là xem như… đói!
Rời Bạc Liêu, chúng tôi như còn nghe vang vọng đâu đây thanh âm bài Dạ Cổ Hoài Lang và hình cảnh về người dân nghèo khó…
Phan Trường Sơn – Kiến thức ngày nay – Năm 2008

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *